Syringomyelie en chiari

Alleen een scan geeft zekerheid

Op de foto staat een MRI-scanner. Voor deze aandoening is dat het enige onderzoek dat uitsluitsel geeft, en het gebeurt onder narcose. Fokkers laten hun fokdieren scannen en laten de beelden door beoordelaars graderen; die uitslagen zijn het belangrijkste dat u als koper kunt opvragen.

Twee aandoeningen die samen optreden

Bij chiari-achtige malformatie is de schedel aan de achterkant te klein voor de hersenen, waardoor de doorstroming van hersenvocht wordt belemmerd. Als gevolg daarvan kunnen zich met vocht gevulde holtes in het ruggenmerg vormen: syringomyelie. De eerste afwijking komt bij een groot deel van het ras voor, de tweede bij een kleiner maar aanzienlijk deel.

De verschijnselen

Het bekendste teken is krabben in de lucht bij de schouder of de nek tijdens het lopen, zonder de huid te raken. Verder kunnen honden gevoelig zijn bij aanraking van nek of oor, halsbanden slecht verdragen, jammeren zonder aanwijsbare reden, of onhandig lopen. De klachten beginnen meestal tussen het eerste en vierde levensjaar.

Niet elke afwijking geeft klachten

Er zijn honden met duidelijke holtes op een scan die nergens last van hebben, en honden met kleine afwijkingen die veel pijn lijden. Dat maakt de aandoening lastig te beoordelen op alleen het beeld; de klachten van het dier wegen minstens zo zwaar.

Onderzoek

Zekerheid geeft alleen een MRI onder narcose. Voor de fokkerij bestaan er internationale schema's waarbij de beelden door beoordelaars worden gegradeerd, met een uitslag voor de schedelvorm en een voor de holtes. Die uitslagen worden bij de rasverenigingen geregistreerd.

Behandeling

Bij klachten wordt vooral de pijn behandeld, met ontstekingsremmers en middelen die zenuwpijn dempen. Ook medicatie die de aanmaak van hersenvocht remt, wordt gebruikt. Chirurgie is mogelijk maar ingrijpend, en het resultaat is wisselend. Voor de hond zelf helpen praktische aanpassingen: een tuig in plaats van een halsband, en rust rond de nek.

Voor wie een pup zoekt

Vraag of de ouders gescand zijn en welke gradaties eruit kwamen. Een fokker die daar open over is en de uitslagen laat zien, doet meer voor het ras dan een fokker die zegt dat zijn honden er geen last van hebben. Volledige zekerheid bestaat niet; het gaat om de kans zo klein mogelijk maken.

Praktische aanpassingen

Voor een hond met klachten helpt het om druk op de nek te vermijden: een tuig in plaats van een halsband, geen trekken aan de lijn, en voer- en waterbak op een hoogte waarbij hij niet ver hoeft te buigen. Verder is rust rond het hoofd van belang: veel honden verdragen aaien over de nek en de oren slecht. Bespreek pijnmedicatie tijdig; wachten tot een hond duidelijk pijn toont, is bij deze aandoening te laat.